จิตติ

ศาสตราจารย์จิตติ ติงศภัทิย์เกิดเมื่อวันที่ 16 มีนาคม พ.ศ. 2451 ที่บ้านตรอกข้าวสาร เขตสัมพันธวงศ์ กรุงเทพมหานคร เป็นบุตรนายทองจีน และนางละม้าย ติงศภัทิย์ ศาสตราจารย์จิตติ ได้สมรสกับคุณหญิงตลับ ติงศภัทิย์ (โล่ห์สุวรรณ) บุตรนายร้อยเอกหลวงมลายบรจักร (บุญมี โล่ห์สุวรรณ) และนางจรูญ มลายบรจักร (ภวภูตานนท์ ณ มหาสารคาม) เมื่อวันที่ 30 มกราคม พ.ศ. 2489 มีบุตรธิดา 6 คน คือ

  1. นางจินตลา วิเศษกุล สมรสกับนางมยูร วิเศษกุล มีบุตร 2 คน คือนางสาวฟ้าใส วิเศษกุล และนางสาวไปรยา วิเศษกุล
  2. นายจาริต ติงศภัทิย์ สมรสกับ ม.ร.ว.กัลยา จิตรพงศ์ มีบุตร 1 คน คือ นางสาวรมณียา ติงศภัทิย์
  3. นางจิตริยา ปิ่นทอง สมรสกับนายเจิมศักดิ์ ปิ่นทอง มีบุตร 1 คน คือ เด็กหญิงจารีย์ ปิ่นทอง
  4. นางจาตุรี ติงศภัทิย์
  5. นางสาวจีรติ ติงศภัทิย์
  6. นางสาวพิรุณา ติงศภัทิย์

เมื่อเยาว์วัย มารดาได้เริ่มสอนหนังสือให้ศาสตราจารย์จิตติตั้งแต่ก่อนเข้าโรงเรียน จากนั้นได้รับการศึกษาจากโรงเรียน “ครูเชย” ซึ่งเป็นโรงเรียนเล็กๆ ใกล้บ้าน เมื่อโตขึ้นได้เข้าศึกษาที่โรงเรียนมัธยมวัดปทุมคงคา ในปี พ.ศ. 2470 ศาสตราจารย์จิตติสำเร็จเนติบัณฑิตชั้นที่ 2 จากโรงเรียนกฎหมาย กระทรวงยุติธรรม และในปี พ.ศ.2485 สำเร็จนิติศาสตรมหาบัณฑิต จากมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์และการเมือง ต่อมาในปี พ.ศ. 2500 สำเร็จนิติศาสตรมหาบัณฑิต (Magna Cum Laude) และกฎหมายเปรียบเทียบ (Master of Comparative Law) จากมหาวิทยาลัย Southern Methodist University ประเทศสหรัฐอเมริกา

จิตติ (3)เมื่อสำเร็จเนติบัณฑิต อายุยังน้อย เข้ารับการเกณฑ์ทหาร โดยได้สมัครเป็นพลตำรวจอยู่ที่โรงเรียนนายร้อยตำรวจ สามพราน และได้รับเชิญให้เป็นอาจารย์ผู้ช่วยสอนกฎหมายแก่นักเรียนนายร้อยตำรวจด้วย เมื่อพ้นการเกณฑ์ทหารจึงได้เริ่มชีวิตราชการ ประวัติการรับราชการที่สำคัญ ได้แก่

  • พ.ศ. 2471 ดำรงตำแหน่งพนักงานอัยการในกรมอัยการ กระทรวงมหาดไทย
  • พ.ศ. 2472 ดำรงตำแหน่งอัยการจังหวัดปราจีนบุรี
  • พ.ศ. 2474 ดำรงตำแหน่งพนักงานอัยการในกรมอัยการ กระทรวงมหาดไทย
  • พ.ศ. 2476 โอนมารับราชการในกระทรวงยุติธรรม
  • พ.ศ. 2477 – 2484 ดำรงตำแหน่งผู้พิพากษาศาลจังหวัดปราจีนบุรี
  • พ.ศ. 2484 – 2486 ดำรงตำแหน่งผู้พิพากษาศาลจังหวัดพระนครศรีอยุธยา
  • พ.ศ. 2486 – 2488 ดำรงตำแหน่งผู้พิพากษาศาลแขวงพระนครเหนือ
  • พ.ศ. 2488 – 2491 ดำรงตำแหน่งผู้พิพากษาหัวหน้าศาลจังหวัดระนอง
  • พ.ศ. 2491 ดำรงตำแหน่งผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลอุทธรณ์
  • พ.ศ. 2493 ดำรงตำแหน่งเลขานุการศาลฎีกา
  • พ.ศ. 2496 ดำรงตำแหน่งผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกา
  • พ.ศ. 2497 ดำรงตำแหน่งผู้พิพากษาศาลอุทธรณ์
  • พ.ศ. 2501 ดำรงตำแหน่งผู้พิพากษาหัวหน้าคณะในศาลอุทธรณ์
  • พ.ศ. 2503 ดำรงตำแหน่งผู้พิพากษาศาลฎีกา
  • พ.ศ. 2506 ดำรงตำแหน่งผู้พิพากษาหัวหน้าคณะในศาลฎีกา

หลังจากลาออกจากราชการในปี พ.ศ. 2512 ศาสตราจารย์จิตติได้เข้ารับตำแหน่ง ดังนี้

  • พ.ศ. 2512 ดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการสำนักงานกฎหมาย (ปัจจุบันคือฝ่ายกฎหมาย) ธนาคารแห่งประเทศไทย จนเกษียณอายุราชการที่ธนาคารแห่งประเทศไทย
  • พ.ศ. 2514 2517 ดำรงตำแหน่งคณบดีคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
  • พ.ศ. 2517 ดำรงตำแหน่งประธานวุฒิสภา
  • พ.ศ. 2520 ดำรงตำแหน่งประธานคณะกรรมาธิการร่างรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2521 (ชุดแรก)
  • พ.ศ. 2527 ได้รับพระมหากรุณาธิคุณโปรดเกล้าฯ ให้เป็นองคมนตรี ตั้งแต่วันที่ 3 มีนาคม พ.ศ. 2527 จนถึงอสัญกรรม เมื่อวันที่ 3 มีนาคม พ.ศ. 2538

นอกจากนี้ศาสตราจารย์จิตติ ยังได้ปฏิบัติหน้าที่ราชการพิเศษอื่น ๆ อีก ดังนี้

  • ประธานคณะกรรมการร่างกฎหมาย กองที่ 6 สำนักงานคณะกรรมการ กฤษฎีกา
  • ประธานคณะกรรมการเรื่องราวร้องทุกข์ กองที่ 2 สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
  • กรรมการเนติบัณฑิตยสภา
  • กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิในคณะกรรมการข้าราชการพลเรือนในมหาวิทยาลัย
  • กรรมการในคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน
  • กรรมการส่งเสริมพาณิชย์นาวี กระทรวงคมนาคม
  • กรรมการพิเศษพิจารณาสนธิสัญญา กระทรวงการต่างประเทศ
  • กรรมการสภาวิจัยแห่งชาติ สาขานิติศาสตร์
  • ประธานคณะกรรมการบริหารสภาวิจัยแห่งชาติ
  • กรรมการประจำคณะ และกรรมการปริญญาโท คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
  • อาจารย์พิเศษที่คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย บรรยายวิชาต่าง ๆ อาทิ กฎหมายอาญา กฎหมายลักษณะตั๋วเงิน และบัญชีเดินสะพัด ลักษณะประกันภัย กฎหมายแพ่งลักษณะหนี้ หลักวิชาชีพนักกฎหมาย และวิชากฎหมายอาญาที่สำนักอบรมศึกษากฎหมายแห่งเนติบัณฑิตยสภา
  • ที่ปรึกษากฎหมาย บรรษัทเงินทุนอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย
  • กรรมการในคณะกรรมการนิติศาสตร์สากล (International Commission of Jurists)

เครื่องราชอิสริยภรณ์ที่ได้รับพระราชทาน

  • ปฐมจุลจอมเกล้า วันที่ 5 พ.ค. พ.ศ. 2435
  • เหรียญรัตนาภรณ์ ชั้นที่ 2 วันที่ 12 เม.ย. พ.ศ. 2534
  • มหาปรมาภรณ์ช้างเผือก วันที่ 5 ธ.ค. พ.ศ. 2518
  • ทุติยจุลจอมเกล้าวิเศษ วันที่ 5 พ.ค. พ.ศ. 2516
  • เหรียญดุษฎีมาลา เข็มศิลปวิทยา วันที่ 5 พ.ค. พ.ศ. 2516
  • มหาวชิรมงกุฎ วันที่ 5 ธ.ค. พ.ศ. 2508

เกียรติคุณในทางวิชาการที่ศาสตราจารย์จิตติได้รับ

  • เหรียญดุษฎีมาลา เข็มศิลปวิทยา
  • นิติศาสตร์ดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
  • นิติศาสตร์ดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
  • นิติศาสตร์ดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง
  • ศาสตราจารย์พิเศษ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
  • ได้รับการประกาศให้เป็น “นักกฎหมายดีเด่น” โดยสมาคมนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ 2526
  • นักวิจัยดีเด่นแห่งชาติ ประจำปี 2533 กลุ่มสาขานิติศาสตร์